Tag: Middeleeuwen

De beurs: van Ter Buerse tot Wallstreet

Het afgelopen jaar werden we allen geconfronteerd met de economische crisis. Ook de beurzen kregen het hard te verduren. Zowel de Amerikaanse als de Europese beurzen kreunden en de Bel 20 zakte onderuit. Het aandeel van Fortis dat aanvankelijk als stabiel werd aangenomen maakte een vrije val. Vandaag klinkt de beurs ons bekend in de oren, maar waar, wanneer en hoe is de aandelenhandel nu eigenlijk ontstaan?

De sterling: een middeleeuwse handelsmunt

In de loop van de geschiedenis groeide slechts een beperkt aantal munten tot internationale handelsmunten uit. Om ook buiten het eigen gebied van uitgifte aanvaard te worden, moest een munt aan een aantal voorwaarden voldoen met betrekking tot haar gewicht, gehalte en waarde en diende ze over een ruime bekendheid te beschikken. Vanaf het einde van de 12de eeuw voldeed de Engelse sterling hieraan ruimschoots; hij genoot in heel Noordwest-Europa de reputatie een betrouwbare en sterke zilvermunt te zijn.

De vierlander, een voorloper van de euro.

Sinds het gebruik van geld ingeburgerd is geraakt, hebben vele regio’s, landen en volkeren eigen betaalmiddelen uitgegeven. De hoeveelheid aan verschillende betaalmiddelen in omloop, is dan ook van oudsher bijzonder groot. Vandaag gebruiken steeds meer landen in Europa een eenheidsmunt: de euro. Deze monetaire unie is het resultaat van een lang proces, dat zijn wortels heeft in het verleden. Het muntstuk, dat hier besproken wordt, de vierlander uit 1434, kan beschouwd worden als een van de eerste stappen binnen deze lange ontwikkeling.

De wisseltafel: een tafel als geen andere

Men kan zich de vraag stellen waarom er in het museum van de Nationale Bank een houten tafel centraal opgesteld staat in een tentoonstellingsruimte gewijd aan de oorsprong en de geschiedenis van het geld? Welnu, deze tafel behoorde ooit tot het meubilair van een 16de-eeuwse muntwisselaar. Muntwisselaars waren vanaf de late Middeleeuwen in onze steden actief. Zij kunnen beschouwd worden als de voorlopers van de huidige bankiers. In de Middeleeuwen waren zij noodzakelijk omwille van de talrijke soorten munten in omloop.

Een Franse lelie in Brabant?

We plaatsen een muntstuk in de kijker dat uitgegeven werd onder het bewind van de hertog van Brabant Hendrik I (1190-1235). De voorzijde toont de Brabantse prins tot aan het middel en in wapenuitrusting (met helm, een zwaard en een schild met leeuw). Dit dier, symbool van macht en tevens afgebeeld op het wapenschild van de hertogen van Brabant sinds het bestuur van Hendrik I, is ook op de keerzijde aanwezig. Bijzonder aan deze zilveren penning van 0,81 gram is de lelie ter versiering van de helm van de hertog.