Een munt voor elke gebeurtenis  Share

De Europese Raad gaf in 2004 aan elk euroland het recht om jaarlijks een herdenkingsmunt te slaan met wettige betaalkracht in de hele eurozone. Van dit voorrecht maakt men nu dankbaar gebruik om munten te slaan die een bepaalde historische of actuele gebeurtenis herdenken. Uitzonderlijk kan een land per jaar zelfs twee herdenkingsmunten uitgeven, op voorwaarde dat een van beide een onderwerp heeft dat van belang is voor de hele eurozone. De uitgifte van deze munten mag wel pas plaatsvinden nadat het betreffende land de Europese Commissie hierover heeft ingelicht. Deze zal op haar beurt dan de informatie publiceren in het Publicatieblad van de Europese Unie.

2 euro, gemeenschappelijke zijde

2 euro, gemeenschappelijke zijde

Enkel €2-munten komen hiervoor in aanmerking. Zoals alle andere munten hebben deze een gemeenschappelijke zijde en een nationale zijde. Alleen aan deze laatste mag er worden geraakt. Deze herdenkingsmunten hebben dan net als alle courante euromunten wettige betaalkracht in de hele eurozone. Sinds 2006 moet het land van uitgifte duidelijk af te leiden zijn van de munt, hetzij door het weergeven van de volledige naam, hetzij door een afkorting. Er bestaat een limiet voor het aantal exemplaren dat men van een herdenkingsmunt mag slaan, maar dit aantal kan uitzonderlijk worden verhoogd als er sprake is van een gebeurtenis met grote symbolische of universele waarde.

Ter gelegenheid van de Olympische Spelen in Athene gaf Griekenland in 2004 als eerste een dergelijke herdenkingsmunt uit. België doet dit pas sinds 2005. Alle Belgische herdenkingsmunten zijn te zien in zaal 4 van het Museum samen met de courante stukken van de 16 eurolanden en deze van Monaco, San-Marino en Vaticaanstad.

Ter informatie, er bestaan ook andere herdenkingsmunten met een hogere waarde dan 2 euro. Dit zijn ook wettige betaalmiddelen, maar enkel en alleen in het land van uitgifte. De kans dat men ze als wisselgeld terugkrijgt of dat iemand ermee betaalt is bijna onbestaande. Dit komt doordat hun aankoopwaarde door de exclusiviteit en kleine oplage vaak veel hoger ligt dan hun nominale waarde, en dit al vanaf hun uitgifte. Ze worden dus in se vaak enkel voor verzamelaars geslagen. Een voorbeeld hiervan is de gouden herdenkingsmunt van 100 euro die dit jaar wordt uitgegeven ter ere van de 50e huwelijksverjaardag van het koninklijk paar Albert II en Paola.

2 euro, Belgisch-Luxemburgse Economische Unie

2 euro, Belgisch-Luxemburgse Economische Unie

2005, Belgisch-Luxemburgse Economische Unie

Op deze munt ziet men de licht overlappende portretten van Groothertog Henri van Luxemburg en Koning Albert II van België met daaronder het jaartal 2005 en de initialen van de graveur Luc Luycx (LL). Op de rand van de munt zijn de twaalf sterren van de Europese vlag te zien samen met de monogrammen van de twee vorsten.

2 euro, Heropening van het atomium

2 euro, Heropening van het atomium

2006, Heropening van het Atomium

Op deze munt ziet men het Atomium, een uitvergroting van een ijzerkristal en het embleem van de Wereldtentoonstelling van 1958 te Brussel. De negen bollen stellen eveneens de (toenmalige) negen provincies van België voor. De renovatie van het Atomium begon in maart 2004 en werd afgerond in februari 2006.

2 euro, 50ste verjaardag van het Verdrag van Rome

2 euro, 50e verjaardag van het Verdrag van Rome

2007, 50e verjaardag van het Verdrag van Rome

Op de voorgrond ziet men het document met het Verdrag dat door de zes stichters van de Europese Unie (België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland) werd ondertekend. Op de achtergrond is het door Michelangelo ontworpen motief van de tegelvloer op de Capitoolheuvel te zien, waar het Verdrag in 1957 ondertekend werd.

Het Verdrag van Rome creëerde de Gemeenschappelijke Markt voor de vrije concurrentie van producten uit alle economische sectoren en lag zo aan de wieg van de Europese Unie. Na een wedstrijd tussen de Europese munthuizen werd deze gedenkmunt als eerste gezamenlijk door de (toentertijd) 13 landen van de eurozone uitgegeven, De inscriptie bovenaan luidt PACTUM ROMANUM / QVINQVAGENARIVM, eronder staat EUROPA/E. Volledig onderaan is het jaartal 2007 te zien.

2 euro, 60ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

2 euro, 60e verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

2008, 60e verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

In het midden ziet men een rechthoek met een bolletje bovenaan en het cijfer 60 onderaan. Tussen deze twee zijn golvende lijnen te zien die aan palmen doen denken. Daaronder kan men lezen UNIVERSAL / DECLARATION / OF / HUMAN RIGHTS.

2 euro, 10de verjaardag van de Economische en Monetaire Unie, 10de verjaardag van de euro

2 euro, 10de verjaardag van de Economische en Monetaire Unie, 10de verjaardag van de euro

2009, 10e verjaardag van de Economische en Monetaire Unie, samen met de 10e verjaardag van de euro

De beeldenaar van deze munt bestaat uit een vereenvoudigde menselijke figuur waarvan de verlengde rechterarm een eurosymbool vormt. De onregelmatige contourlijn hierrond doet denken aan de omtrek van de Oudgriekse tetradrachme (waarvan de beeldenaar bovendien eveneens zijn weg naar een euromunt heeft gevonden).  De graveur van deze herdenkingsmunt, George Stamatopoulos, werkt dan ook niet toevallig bij het Griekse munthuis. Zijn initialen zijn te zien onder het eurosymbool. Deze munt is de tweede die gezamenlijk werd uitgegeven door alle landen van de eurozone (16). Monaco, San-Marino en Vaticaanstad namen hier niet aan deel omdat zij niet behoren tot de eurozone, ondanks het feit dat zij wel de euro als officiële munt gebruiken.

In het bovenste gedeelte wordt de naam van het land van uitgifte weergegeven; hier BELGIE – BELGIQUE – BELGIEN. Twee merktekens kunnen er verder nog worden waargenomen, links dat van de muntmeester en rechts dat van het munthuis, de Koninklijke Munt van België. Onderaan ziet men EMU (Economische en Monetaire Unie) samen met de data 1999-2009. Dit ontwerp is uit vijf voorgedragen ontwerpen gekozen door de burgers van de Europese Unie zelf, die hun stem online uitbrachten. De munt wil uitdrukking geven aan de idee dat de eenheidsmunt en, bij uitbreiding, de Economische en Monetaire Unie het sluitstuk zijn in de lange geschiedenis van de handel en de Europese economische integratie.

Doordat dit soort munten steeds in een relatief kleine oplage worden geslagen, zijn ze erg in trek bij de verzamelaars waardoor ze niet lang in omloop blijven. Hoe dan ook, door de hoge frequentie waarop nieuwe herdenkingsmunten in omloop worden gebracht, vindt toch iedereen van tijd tot tijd weer iets nieuws in zijn portemonnee.

Valérie Pede,
Museumgids

Bronnen