De Verdragen van Rome  Share

Een herdenkingsmunt van 2 euro

“25 maart 1957 … dit wordt een van de grootste dagen uit de Europese geschiedenis …”

Dit waren de woorden van Paul-Henri Spaak toen hij de Verdragen ondertekende. De zes landen van het “kleine Europa” (Frankrijk, Duitsland, België, Nederland, Luxemburg, Italië) zetten hiermee een reuzenstap richting de Europese eenmaking.

Prelude

25.03.1957 Paul-Henri Spaak & Jean-Charles Snov et d'Oppuers
25.03.1957 Paul-Henri Spaak & Jean-Charles Snov et d’Oppuers

In mei 1945 lag Europa na het einde van de Tweede Wereldoorlog voor de zoveelste keer in de geschiedenis in puin. Om een volgende, nog vernietigender, confrontatie te vermijden groeide het politieke besef dat eenheid en samenwerking binnen Europa noodzakelijk waren. Zeker het gevaar van een atoomoorlog woog zwaar door. Een eerste stap werd reeds gezet met de Verklaring van Schuman op 9 mei 1950. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman en de Duitse kanselier Konrad Adenauer spraken toen af om de productie van steenkool en staal te plaatsen onder het gezag van een supranationale overheid. Vandaar dat 9 mei de officiële feestdag is van de Europese Unie. De Benelux en Italië volgden snel en in 1951 werd de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal opgericht. Dit maakte de weg vrij voor de Verdragen van Rome.

De Verdragen

Verdragen van RomeOnder impuls van enkele belangrijke voortrekkers van de Europese gedachte zoals Belgisch minister van Buitenlandse Zaken Paul-Henri Spaak, de Fransman en gewezen EGKS-voorzitter Jean Monnet en Duits staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken Walter Hallstein werden op 25 maart 1957 de verdragen zelf door de zes landen getekend op de Piazza del Campidoglio in Rome. Dit betekende de oprichting van twee unies: Euratom en de EEG.

Over de ondertekeningsplechtigheid bestaat een leuke anekdote: op de dag zelf was de definitieve tekstopmaak nog niet klaar. De ministers tekenden daarom een blanco pagina! Uiteraard was op het moment van de verzegeling, de officiële bekrachtiging van de Verdragen, alles in orde gebracht.

Binnen de Gemeenschappelijke Markt konden personen, goederen, diensten en kapitaal voortaan vrij circuleren. Dit was enkel mogelijk indien de zes lidstaten hun sociale, monetaire en fiscale politiek op elkaar begonnen af te stemmen en bereid waren om een gemeenschappelijke economische politiek te voeren.

De plaats van de Verdragen binnen de Europese eenwording

De Verdragen van Rome openden de moeizame weg naar verdere Europese integratie. Een route die liep langs vele onderhandelingen, plannen en rapporten zoals het “Plan-Werner” (1970), en het “Verslag-Delors” (1989), maar ook langs een reeks opeenvolgende uitbreidingen, te beginnen met het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken (1973) en met Roemenië en Bulgarije als de meest recente lidstaten (2007). Het Verdrag van Maastricht (1992) vormde een doorbraak. De invoering van een Economische en Monetaire Unie, met het idee van één munt (euro) en één centrale bank (ECB) ligt in het verlengde van de beslissingen die in 1957 genomen werden.

Een Europese herdenkingsmunt

2 euro
2 euro

Om de vijftigste verjaardag van de ondertekening van de Verdragen van Rome te vieren, hebben de lidstaten van de Eurozone op 25 maart 2007 een gemeenschappelijke herdenkingsmunt van twee euro uitgegeven. Er worden miljoenen exemplaren geslagen door de dertien landen. De beeldenaar van de “nationale zijde” draagt voor de eerste keer een gemeenschappelijk symbool: het document ondertekend door de zes stichtende leden, met op de achtergrond een straatmotief dat de Piazza del Campidoglio in Rome voorstelt, waar de plechtige ondertekening plaatsvond. De vermeldingen “Verdrag van Rome 50 jaar”, “Europa” en de naam van het land dat de munt uitgeeft, verschijnen in de nationale talen of in het Latijn. Op de munt die door de Koninklijke Munt van België is geslagen, lees je de vermeldingen “Europa” en “België” in de drie landstalen en de vermelding “Verdrag van Rome 50 jaar” in het Latijn. Zoals alle andere nationale herdenkingsmunten van twee euro is ook dit stuk een wettig betaalmiddel in alle eurolanden.

Het is niet de eerste keer dat België de Verdragen van Rome herdenkt met het slaan van een munt; reeds in 1987 en in 1997 rolden er n.a.v. de 30e en de 40e verjaardag van de Verdragen herdenkingsstukken van de muntpersen. Wat deze munten zo bijzonder maakt, is dat hun waarde in ECU is uitgedrukt. De ECU of European Currency Unit kan beschouwd worden als de voorloper van de euro. Naast het herdenkingsstuk van 2 euro, museumobject van de maand mei, toont het museum ook het goudstuk van 50 ECU uit 1987 met het portret van Karel V als beeldenaar. Je vindt het in vitrine 20 (nr. 15).

De Verdragen van Rome waren zoals gezegd van zo’n uitzonderlijk belang dat ze zeker en vast meerdere herdenkingsmunten verdienen!

Marie Pasteger & Thomas Wieme
Museumgidsen

Bron:

  • Museum van de Nationale Bank van België, Geld, een verhaal, 2006, p. 32.
  • “Rome, tussen verleden en toekomst” in Connect, Personeelstijdschrift NBB, 2, maart 2007, p. 6-7.
  • Koninklijke Munt van België, Muntinfo, 43, maart 2007, p. 5.