- Museum of the National Bank of Belgium - https://www.nbbmuseum.be/nl -

Slovenië is overgeschakeld op de euro

Slovenië stapte op 1 januari 2007 officieel over op de euro als nieuwe munteenheid. Zo is het Balkanland, met zijn twee miljoen inwoners, het 13e land binnen het Europa van de 27 dat nu de euro gebruikt.

2 euro
2 euro

Slovenië was een van de tien landen die lid werden van de Europese Unie in mei 2004 en voldeed in januari 2007 als enige aan de convergentievoorwaarden om tot de eurozone toe te treden (gezonde overheidsfinanciën, een stabiele wisselkoers, een lage en stabiele langetermijnrente en stabiele prijzen). Litouwen bijvoorbeeld was eveneens kandidaat maar werd voorlopig geweigerd wegens een te hoge inflatiegraad.

De Vereniging van banken van Slovenië onderstreept dat de overgang op de euro vlekkeloos verloopt en dat de toetreding evenzeer een politiek succes is, 15 jaar na de onafhankelijkheid van deze voormalige Joegoslavische republiek. “Ik ben zeer gelukkig en fier op wat Slovenië hier heeft gepresteerd” verklaarde Minister van Financiën, Andrej Bajuk, die als eerste Sloveense euro’s haalde uit een geldautomaat in het centrum van de hoofdstad Ljubljana.

De eerste euro’s waren vanaf middernacht 31 december beschikbaar in een honderdtal geldautomaten ter vervanging van de tolar tegen de koers van 1 euro voor 239,64 tolar. De twee munten circuleerden nog samen tot 15 januari maar vanaf dan werd de euro de enige munt van het land.

De tolar werd gecreëerd in 1991 als uiting van onafhankelijkheid na jaren van controle op zijn economie door Belgrado in het tijdperk van het communistische Joegoslavië. “De tolar laat ons mooie herinneringen na, maar wij zijn ervan overtuigd dat we hiermee een evengoed, zoniet beter tijdperk binnentreden”, herinnert zich de gouverneur van de Sloveense Centrale Bank, Mitja Gaspari, die voortaan samen met zijn twaalf collega’s van het eurosysteem zetelt in de raad van bestuur van de ECB, de Europese centrale bank, in Frankfurt.

Nu Slovenië zich bij de Eurozone gevoegd heeft, is het dus het eerste ex-communistische land om munten en biljetten van de gemeenschappelijke Europese munt te gebruiken. Maar weet u wie of wat op de nationale zijde van de stukken afgebeeld staat?

France Prešeren
France Prešeren

De 2 euromunt eert France Prešeren. Deze opmerkelijke dichter leefde van 1800 tot 1849. Hij staat bekend als de beste vertegenwoordiger van de Sloveense romantiek. Een vers uit zijn gedicht Zdravljica, het nationaal volkslied van Slovenië, siert het stuk.

Primož Trubar
Primož Trubar

Primož Trubar (1508-1586) wordt afgebeeld op het stuk van 1 euro. Deze protestantse hervormer was de bedenker van het eerste Sloveense alfabet en auteur van het eerste gedrukte boek in Slovenië (in 1550). Door zijn werk maakt Slovenië deel uit van de Europese cultuur.

Triglav
Triglav

Op het stuk van 50 cent staan de berg Triglav, het sterrenbeeld van de kreeft (het teken van de dierenriem waaronder Slovenië zijn onafhankelijkheid verwierf) en de inscriptie “Oj Triglav moj dom” (“Oh, Triglav, mijn huis”). De Triglav is de hoogste top van de Juliaanse Alpen en een symbool van de Sloveense identiteit.

Cathedral of Liberty
Cathedral of Liberty

Op het stuk van 20 cent worden twee Lippizaner afgebeeld en op dat van 10 cent de kathedraal van de vrijheid (Katedrala svobode). Deze laatste is een nooit uitgevoerd project van de architect Jože Plecnik voor het Sloveense parlement. Het stelt zijn visie op een onafhankelijke Sloveense staat voor.

sower
sower

De munt van 5 cent toont ons een zaaier, een vaak voorkomend motief in de schilderkunst. Opmerkelijk is evenwel dat deze boer sterren zaait in plaats van graan. Bij de 12 sterren in de legende van de munt, voegen zich op deze manier nog 13 andere, zodat er in totaal 25 zijn. Dit getal staat symbool voor de 25 EU-lidstaten op het ogenblik van de toetreding van Slovenië tot de Europese Unie. (Bulgarije en Roemenië werden lid op 1-01-2007).
De steen der prinsen, symbool van de hertog van Carinthië, verwijst op het stuk van 2 cent naar het kapiteel van een Romeinse zuil waarop het wapenschild van de hertog is gegraveerd. De munt van 1 cent tenslotte stelt een ooievaar voor. Dit motief dat symbool staat voor hoop, vruchtbaarheid en een lang leven is ontleend aan de vroegere munt van 20 tolar.

slov7

De Sloveense muntreeks brengt het aantal verschillende reeksen op zestien (incl. deze van San Marino, Vaticaanstad en Monaco). Maar dit is niet de enige nieuwigheid voor 2007: voortaan krijgen de nieuw geslagen euro’s een gloednieuwe gemeenschappelijke zijde. De eerste euromunten kwamen in omloop in 2002 toen de EU uit 15 landen bestond. Vandaag telt Europa 27 lidstaten.  Aangezien de kaart van Europa het hoofdmotief is van de gemeenschappelijke zijde voor de stukken van 10 cent en meer, was een aanpassing welkom. De Europese autoriteiten beslisten in juni 2005 om de kaart van de EU aan te passen aan de politieke realiteit van een naar het oosten uitgebreide Unie en zo in de toekomst, alle lidstaten te omvatten. De gemeenschappelijke beeldenaar van de kleinere munten (1, 2 en 5 cent) stelt Europa binnen de wereld voor en hoeft dus geen aanpassing. Voortaan zullen de lidstaten die zullen overschakelen naar de euro enkel euro’s met de nieuwe gemeenschappelijke beeldenaar uitgeven. De republiek Slovenië geniet hierbij de primeur!

Coralie Boeykens,
Museumgids

Bronnen: