Gebouwen

In een notendop

Het begon allemaal erg bescheiden in 1850. Voor haar hoofdzetel te Brussel huurde de pas opgerichte Nationale Bank eerst een herenhuis aan de Warmoesberg. Vervolgens kocht ze een gebouw op de hoek van de Abrikozenstraat en de Nieuwe Koningsstraat. In 1851 opende de Bank ook vierentwintig agentschappen, verspreid over heel België.

Beyaert

Beyaert

Al snel bleek de hoofdzetel veel te krap behuisd. Om dat probleem op te lossen, greep de Bank de herinrichting van het voorplein van de Sint-Michielskathedraal aan om in de Wildewoudstraat en in de voormalige Berlaimontstraat panden aan te kopen. Er werd een architectuurwedstrijd uitgeschreven en de opdracht voor het nieuwe bankgebouw annex gouverneurswoning (Hotel) werd toevertrouwd aan Hendrik Beyaert (1823 – 1894) en Wynand Janssens (1827 – 1913).

De werken werden eind 1860 aangevat, maar het duurde tot 1865 vóór de eerste diensten naar hun nieuwe lokalen verhuisden. De aankleding van het gebouw nam nog meer tijd in beslag en pas in 1874 was alles klaar. Het resultaat was een mengeling van, enerzijds, statig classicisme, rijk aan symbolische en allegorische decoratieve elementen in de gouverneurswoning en, anderzijds, soms heel modern ogende materialen zoals glas en staal in de voor het publiek bestemde ruimte en in de banklokalen.Omdat zowel de activiteiten als het personeelsbestand van de Bank steeds groeide, werd in 1871 opnieuw een beroep gedaan op architect Beyaert om de hoofdzetel een eerste keer uit te breiden. Bij het begin van de twintigste eeuw kreeg het Beyaertgebouw nog een nieuwe vleugel, maar de Bank bleef kampen met plaatsgebrek.

lokettenzaal

lokettenzaal

Daarom maakte gouverneur Georges Janssen (1938 – 1941) vanaf zijn aanstelling nieuwe vastgoedplannen; het aanleggen van de noord-zuid-spoorverbinding was de perfecte katalysator.

Onder leiding van architect Marcel Van Goethem (1900 – 1959) kwamen er in de loop van de jaren vijftig, nieuwe modernistische kantoren met een indrukwekkende lokettenzaal en een nieuwe drukkerij.

In 2010 nam de Nationale Bank het gerestaureerde gebouw  van de voormalige Union du crédit de Bruxelles in gebruik, een uitzonderlijk voorbeeld van de bankarchitectuur op het einde van de 19e eeuw. Het werd in 1872 gebouwd volgens een ontwerp van de Brusselse architect Désiré De Keyser, in een handelswijk op een steenworp van de centrale lanen. Nadat het in 1969 werd gekocht door de United Califiornia Bank, kwam het in de jaren 1980 in handen van de nationale Bank, die de gevel renoveerde. De minutieuze restauratie van het interieur kwam er pas na het einde van de werkzaamheden aan het omliggend complex.

ucbrenovatie2

De decoratie van dit oude bankgebouw werd met de grootste zorg uitgevoerd

Het gebouw van de Union du crédit de Bruxelles, nu de Bibliotheek van de Nationale Bank

Het gebouw van de Union du crédit de Bruxelles

Het glazen dak wordt op een hoogte van 18 meter gedragen door een stalen structuur die een tongewelf vormt. De trap die leidt naar de galerij op de eerste verdieping wordt verlicht door indrukwekkende girandoles. Die girandoles, welke destijds gegoten werden in de Compagnie des bronzes, werden bij de restauratie op identieke wijze hersteld.

Een elegante smeedijzeren galerij overziet de vroegere lokettenzaal, in het licht van een tweede glazen dak. Afgezien van de metalen elementen, berust de decoratie voornamelijk op stukwerk met een gotische inslag.

Op de achterste muur vertolkt een monumentaal wandtapijt van de hand van de jonge kunstenaar Pieter Vermeersch het thema van bespiegeling en herinnering.

 

Voor wie meer wil weten

Te raadplegen in de museumbibliotheek

(enkel op afspraak: +32 2 221 22 06)

  • De eclecticistische bouwkunst van Hendrik Beyaert, tentoonstellingscatalogus, Brussel, NBB museum, 1978
  • J. VICTOIR, J. VANDERPERREN, Hendrik Beyaert. Van Classicisme tot Art Nouveau, Sint-Martens-Latem, Uitgeverij De Dijle, 1992
  • W. PLUYM (ed.), Het Hotel van de gouverneur van de Nationale Bank van België, Antwerpen, Pandora, 1995
  • NBB Antwerpen. Een gebouw, een eeuw, tentoonstellingscatalogus, Brussel, NBB museum, 1979
  • M. VAN GOETHEM, Construction des nouveaux bâtiments de la Banque Nationale de Belgique à Bruxelles, in: Annales de l’Institut technique du Bâtiment et des Travaux publics, nr. 184, maart-april 1951, pp. 2 – 18
  • M. VAN GOETHEM, Immeuble de la Banque Nationale à Bruxelles, in: Rythme, nr. 15, juni 1953, pp. 6 – 13
  • L. NOVGORODSKY, Les nouveaux bâtiments de la Banque Nationale de Belgique à Bruxelles, in: La technique des travaux, 29, 1953, nrs. 7-8, pp. 215 – 236
  • Marcel Van Goethem, architecte D.P.L.G. Oeuvres et études, 1940 – 1959, Brussel, NBB, 1959
  • M. DE BEULE, C. DESSOUROUX (eds.), Brussel, haar kantoren en bedienden. Overzicht van het kantorenpark, speciaal nr., Brussel, Ministerie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en La Fonderie, 2009
  • E. VANDEWEGHE, Municipal imagery and regionalist architecture in the aftermath of the First World War. Branches of the National Bank of Belgium in Flanders, in: L. MEGANCK, L. VAN SANTVOORT, J. DE MAEYER (eds.), Regionalism and Modernity. Architecture in Western Europe 1914-1940, Leuven, Leuven University Press, 2013, pp. 110-133

Het voormalige gebouw van de Union du Crédit de Bruxelles: geschiedenis van een restauratie