Kettingeuro’s

In het statistisch systeem van de nationale rekeningen worden diverse economische aggregaten berekend (zoals bijvoorbeeld het bbp, de investeringen, de consumptie door de gezinnen) waarvan de evolutie in waarde kan opgedeeld worden in een factor die de onderliggende prijsveranderingen weergeeft en een factor die de volumeveranderingen weergeeft. Deze opdeling leidt er toe dat men een beeld bekomt van de ontwikkeling van deze aggregaten gezuiverd voor prijsveranderingen.

Om de volumegroei van het bbp en zijn componenten te meten is het dus nodig om uit de waarde-evolutie het effect van de prijsveranderingen te elimineren, door de prijzen a.h.w. “constant” te houden. Tot vóór de introductie van kettingeuro’s in 2006 werd dit gedaan aan de hand van een “vast basisjaar”, waarvan de prijsinformatie gebruikt werd om op een zo gedetailleerd mogelijk niveau volumeberekeningen te maken. Omdat de relatieve prijzen van het basisjaar met het verloop van de tijd steeds minder relevant worden, neemt de potentiële vertekening van de groei van een aggregaat voor een bepaald jaar toe naarmate dit jaar verder verwijderd is van het basisjaar. Daarom werd in het verleden in de nationale rekeningen om de vijf jaar een recenter basisjaar gekozen. Ervaringen in diverse landen hebben evenwel uitgewezen dat bij snel wijzigende relatieve prijzen het mechanisme van een vijfjaarlijkse update van het basisjaar ontoereikend is om de recente economische groei te meten. Daarom werd in de Europese Unie besloten over te schakelen op een jaarlijkse update van het basisjaar. De jaarlijkse actualisatie van de prijsstructuur, gebruikt om de aggregaten in volume te berekenen, komt neer op het meten van de groei in “ketting-volumemaatstaven”.

Bij toepassing van kettingindices wordt de volumegroei tussen twee opeenvolgende periodes, t en t+1,  berekend door de prijzen van het jaar t  te gebruiken. Zo wordt bv. de volumegroei van de investeringen in volume tussen de jaren 1 en 2 berekend door de investeringen van jaar 2 uitgedrukt in prijzen van jaar 1 te vergelijken met de investeringen in jaar 1. De groei tussen jaren 2 en 3 wordt berekend door de investeringen in jaar 3 uitgedrukt in prijzen van jaar 2 te vergelijken met de investeringen in jaar 2, enz. De wijzigingen tussen opeenvolgende periodes worden aan elkaar ‘gelinkt’ (gecumuleerd) om een kettingindex te bekomen. Wanneer men tenslotte de kettingindex toepast op de waarden van een aggregaat van een gekozen “referentiejaar”, bekomt men een volumereeks in “kettingeuro’s”. Doorgaans wijzigt men het referentiejaar jaarlijks, maar sommige landen doen dit pas om de vijf jaar. De keuze van het referentiejaar heeft geen invloed op het groeipatroon van de reeks.

De introductie van kettingindices verbetert de accuraatheid van de meting van de economische groei en leidt tot een verbetering van de internationale vergelijkbaarheid. Accurate volumemeting in de nationale rekeningen is van belang om de groei van het bbp en zijn componenten te kennen, als input voor diverse economische studies die de structuur en de evolutie van de economie in reële termen onderzoeken,  en als input voor productiviteitsmetingen.