Belgisch noodgeld uit de Eerste Wereldoorlog

Het Museum van de Nationale Bank van België bezit een belangrijke collectie noodbiljetten uit de Eerste Wereldoorlog: 4525 exemplaren van 2499 verschillende types (08/06/2015). Deze verzameling van honderdjarigen is, na het goederengeld, de tweede deelverzameling van het Museum die online te raadplegen is.

Bernissart - 1 F - recto

Noodgeld van de gemeente Bernissart (provincie Henegouwen)

Tijdens de oorlog had België, vooral voor het kleine betalingsverkeer, met een groeiend geldtekort te kampen. Daarom namen een 600-tal gemeentebesturen en honderden weldadigheidsinstellingen en ondernemingen hun toevlucht tot de uitgifte van noodgeld, meestal in de vorm van papiergeld, maar soms ook van metalen munten. Aanvankelijk diende dat voor het betalen van militievergoedingen, militaire opeisingen, wedden, leveranciers en andere gemeentelijke lasten. Later werd daarmee het gebrek aan pasmunt verholpen en de allernoodzakelijkste levensmiddelen en goederen (bijvoorbeeld kleren en steenkool) aangekocht. Ook de talrijke steun- en hulpcomités (onder meer het Nationaal Hulp- en Voedingscomité) gingen tot zulke nooduitgiften over. Fabrieken en firma’s gaven salaris- en aankoopbons uit. De ‘gemeentebons’ hadden enkel binnen de gemeente of in een of ander magazijn betaalkracht. Hier en daar werden ze nochtans, bij onderling akkoord onder de gemeentebesturen, ook elders aanvaard.

Om de biljetten van een bepaalde gemeente terug te vinden, klikt u op de kaart van België eerst de provincie aan waartoe de gemeente vandaag behoort. Eenmaal de provincie gekozen, klikt u in de dropbox de gemeente aan die u zoekt. De naam van de gemeente is deze die van kracht is sinds de fusie van 1977. Per gemeente staan, bij wijze van overzicht, alle biljettentypes verkleind afgebeeld die het Museum van deze gemeente en van haar deelgemeenten bezit. Een muisklik op de afbeelding van uw keuze brengt u ten slotte naar een meer gedetailleerd beeld van de voor- en keerzijde van het biljet, vergezeld van een korte beschrijving. Voor wie zich verder in het fenomeen van het oorlogsgeld wil verdiepen, is de algemene bibliografie beslist een aanrader. Tot slot is deze catalogus ook gemakkelijk te raadplegen via smartphone of tablet.

» Ga naar de  collectie noodbiljetten

» Bibliografie